MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO TINH THẦN PHỤNG SỰ TỔ QUỐC, PHỤC VỤ NHÂN DÂN CỦA ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN TRƯỜNG CHÍNH TRỊ TỈNH QUẢNG NGÃI THEO TƯ TƯỞNG, ĐẠO ĐỨC, PHONG CÁCH HỒ CHÍ MINH
Th.S.Trần Thị Thu Hương
Khoa Xây dựng Đảng
Tóm tắt: Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn nêu gương sáng ngời về tinh thần “trung với nước, hiếu với dân”, hết lòng, hết sức phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân. Người coi đó là chuẩn mực đạo đức cao nhất của người cách mạng, đồng thời là thước đo phẩm chất, năng lực và trách nhiệm của cán bộ, đảng viên.Trong giai đoạn hiện nay, khi đất nước bước vào thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, yêu cầu về nâng cao ý thức trách nhiệm, tận tụy phụng sự Tổ quốc và Nhân dân càng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Đặc biệt đối với đội ngũ giảng viên các trường Chính trị,đây không chỉ là yêu cầu về đạo đức, mà còn là mục tiêu nhằm đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ chính trị hiện nay.
Từ khoá: tinh thần trách nhiệm, phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân
Trải qua gần 40 năm đổi mới, Việt Nam đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử trên tất cả các lĩnh vực: kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội… Những thành tựu đó đã góp phần cải thiện đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân và nâng cao tiềm lực, vị thế của nước ta trên trường quốc tế. Tuy nhiên, bên cạnh thành tựu vẫn còn tồn tại những hạn chế, bất cập, trong đó, tinh thần trách nhiệm mà nhất là “bệnh sợ trách nhiệm” của một bộ phận cán bộ, đảng viên hiện nay đang là vấn đề đáng suy ngẫm. Biểu hiện của bệnh sợ trách nhiệm như cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã nêu rõ: “Người sợ trách nhiệm thường làm việc một cách cầm chừng cho “đủ bổn phận”, cốt sao không phạm phải khuyết điểm gì lớn. Vì luôn luôn lo sợ phải chịu trách nhiệm về những việc sẽ xảy ra, cho nên không muốn cải tiến công tác, không dám mạnh dạn thay đổi những cái không hợp lý, chỉ làm theo nếp cũ. “Họ” thường rụt rè, do dự trong khi giải quyết công việc, không phát biểu rõ ràng, dứt khoát ý kiến riêng của mình, không dám quyết đoán những việc thuộc phạm vi trách nhiệm và quyền hạn của mình. Muốn trốn tránh trách nhiệm cá nhân, đùn đẩy trách nhiệm lên trên, ỷ lại và chờ đợi một cách thụ động. “Họ” cũng thường lấy lý do làm việc tập thể, tôn trọng tập thể để dựa dẫm vào tập thể, ngại “va chạm” trong quan hệ với các đồng chí trong đơn vị, với cấp trên và cả với cấp dưới “[1].
Về nguồn gốc của bệnh sợ trách nhiệm, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã cảnh báo là do chủ nghĩa cá nhân: “Có lợi cho tôi thì tôi tích cực; không có lợi cho tôi thì tôi tiêu cực. Tôi muốn có địa vị cao, nhưng lại sợ trách nhiệm” [2] Chính vì luôn luôn tính toán cho lợi ích cá nhân, bo bo “bảo vệ” lấy cái cá nhân của mình mà mất cả dũng khí đấu tranh, thiếu hẳn tinh thần trách nhiệm nghiêm túc, tính kiên quyết, tính nguyên tắc trong khi giải quyết các vấn đề. Đảng ta thừa nhận: “Một bộ phận cán bộ, đảng viên chưa tiên phong, gương mẫu; tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ vẫn còn diễn biến phức tạp. Tự phê bình và phê bình ở nhiều nơi còn hình thức. Thực hiện trách nhiệm nêu gương, nhất là của người đứng đầu chưa tạo được sự lan tỏa sâu rộng” [3]. Thực trạng trên làm cho năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng bị giảm sút; niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, đối với đội ngũ cán bộ, đảng viên và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội của đất nước bị xói mòn.
Hệ thống các Trường Chính trị nói chung và Trường Chính trị tỉnh Quảng ngãi nói riêng là nơi đào tạo, bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý của hệ thống chính trị cấp cơ sở, cán bộ, công chức, viên chức ở địa phương, đơn vị về lý luận chính trị; chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; kiến thức và chuyên môn, nghiệp vụ về công tác xây dựng Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội; kiến thức về một số lĩnh vực khác; tham gia tổng kết thực tiễn, nghiên cứu khoa học về xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị ở địa phương. Vì vậy, đội ngũ giảng viên trường chính trị có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc truyền tải các kiến thức lý luận chính trị, góp phần củng cố niềm tin chính trị, nâng cao ý thức trách nhiệm phục vụ Nhân dân, phụng sự Tổ quốc của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức trong bối cảnh mới. Đáp ứng yêu cầu đó, trong thời gian tới, bản thân mỗi giảng viên cần thực hiện đồng bộ các giải pháp sau:
Một là, nâng cao ý thức, tinh thần trách nhiệm của giảng viên đối với công việc được giao
Hiện nay các trường chính trị tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đã trở thành hệ thống thống nhất trên toàn quốc. Đội ngũ giảng viên trường chính trị không chỉ làm tốt nhiệm vụ trực tiếp giảng dạy mà còn phải làm tốt vai trò của một nhà khoa học. Họ phải thực hiện được sự thống nhất cả ba tư cách: một nhà khoa học, một nhà giáo và một cán bộ tư vấn chính sách, tuyên truyền. Trong bối cảnh mới của đất nước, muốn hoàn thành trọng trách to lớn đó, mỗi giảng viên phải nâng cao tinh thần trách nhiệm với nhiệm vụ của mình, nhiệm vụ đó xuất phát từ tinh thần tự giác, từ danh dự và lương tâm của chính bản thân mỗi người. Làm việc bằng niềm đam mê, hăng say, phấn khởi, tin tưởng, hạnh phúc, với mong muốn được cống hiến, đóng góp vào sự phát triển của cơ quan, đơn vị, tổ chức mà mình là thành viên, rộng hơn là của xã hội, đất nước, chứ không phải vì danh lợi, chạy theo thành tích. Cần nhận thức rõ rằng, trở thành một giảng viên là niềm vinh dự, tự hào nhưng cũng là trách nhiệm, nghĩa vụ to lớn. Vinh dự, trách nhiệm đó đòi hỏi mỗi người phải nâng cao ý thức, trách nhiệm với công việc được giao. Có ý thưc, trách nhiệm tốt sẽ luôn tận tâm, tận lực với công việc. Thiếu tinh thần trách nhiệm sẽ dẫn tới tư tưởng không vững vàng, chất lượng và hiểu quả công việc thấp. Đứng trên bục giảng, không chỉ với vai trò truyền thụ kiến thức, mà giảng viên dạy lý luận chính trị còn là người truyền cảm hứng, định hướng tính sáng tạo cho học viên. Do đó, nếu bản thân không hoàn thành, hoặc thực hiện không tốt nhiệm vụ chuyên môn sẽ không tạo được niềm tin cho người học. Đó là một một thất bại đáng lo ngại đối với người giảng viên trường chính trị.
Bên cạnh đó, để nâng cao tinh thần, trách nhiệm, mỗi giảng viên phải tuân thủ nghiêm kỷ luật, kỷ cương trong thực thi nhiệm vụ như kỷ luật giờ giấc, kỷ luật tác phong, kỷ luật phát ngôn, kỷ luật về tinh thần, thái độ công tác, kỷ luật về bảo vệ tài sản công... không đi muộn, về sớm, không lề mề, chậm chạp, không làm những việc trái lương tâm, đạo đức, trái với đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; tôn trọng quần chúng, đồng nghiệp, học viên và người xung quanh, thực hiện nhiệm vụ hết trách nhiệm và khả năng… Có trách nhiệm nói lên quan điểm, chính kiến của mình đối với các nội dung công việc của Nhà trường như xây dựng chương trình kế hoạch, triển khai thực hiện kế hoạch, các biện pháp để nâng cao chất lượng công tác giảng dạy, nghiên cứu khoa học, các biện pháp đào tạo, bồi dưỡng nâng cao chất lượng hoạt động của đội ngũ giảng viên, công tác khen thưởng, kỷ luật cán bộ…
Hai là, không ngừng nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác giảng dạy lý luận chính trị và khả năng thích ứng nhanh của các giảng viên trong bối cảnh hội nhập và quá trình chuyển đổi số của quốc gia
Trong môi trường giáo dục số hóa, bên cạnh sách giáo trình người học có thể dễ dàng tìm kiếm tài liệu liên quan đến nội dung bài học trên môi trường mạng, giảng viên không thể chỉ trình bày lại những nội dung đã có trong giáo trình, mà phải cung cấp thêm những thông tin người học không thể tìm thấy trên không gian mạng, nhất là gợi mở phương pháp, định hướng cho người học tìm tới những thông tin bổ ích, trao đổi với người học những vấn đề phức tạp, đang có ý kiến khác nhau.Để đạt được yêu cầu đó, một trong những vấn đề cấp bách nhất đối với các giảng viên hiện nay là việc đổi mới phương pháp giảng dạy trên cơ sở chuyển đổi số. Cùng với việc trau dồi kiến thức chuyên môn, giảng viên lý luận chính trị còn phải sử dụng thành thạo các phương thức, phương pháp giảng dạy mới theo hướng chia sẻ thông tin số. Trong bối cảnh môi trường dạy học số, giáo dục mang tính hệ thống, tính đa chiều và mở, người giảng viên lý luận chính trị cần hiểu đúng bản chất của quá trình dạy học lý luận chính trị, có những thay đổi hoạt động cho phù hợp với bối cảnh mới. Giảng dạy trong môi trường số, người giảng viên cần không ngừng học tập, bồi dưỡng, nắm bắt những thành tựu mới nhất về khoa học công nghệ, nắm bắt nhanh nhất những thay đổi thường xuyên, liên tục sự vận động của thực tiễn, chủ động xử lý thông tin… Từng giảng viên cần nâng cao năng lực sáng tạo trong xây dựng và phát triển nội dung bài giảng, bao gồm cả nội dung cơ bản và nội dung mở rộng; đổi mới hình thức và phương pháp dạy học trên cơ sở sử dụng các tính năng công nghệ hiện đại, bảo đảm các bài giảng đều giàu tri thức, giàu sức truyền cảm hứng, khích lệ sự sáng tạo bởi sự linh hoạt và phong phú trong các hình ảnh, âm thanh trong quá trình ứng dụng số vào giảng dạy mà giảng viên sử dụng. Mỗi giảng viên phải xây dựng mục tiêu trong từng bài giảng là định hướng cho mỗi học viên xác định đúng mục đích sống và làm việc của mình là phục vụ nhân dân, phục vụ Tổ quốc: “phải luôn quán triệt sâu sắc, thực hiện nghiêm túc quan điểm “dân là gốc”;… Nhân dân là trung tâm, là chủ thể của công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”, để từ đó phát huy cao nhất tinh thần trách nhiệm của mình, trung thành với sự nghiệp cách mạng của Đảng và nhân dân ta. Đặc biệt, bằng các hành động cụ thể, chủ động tham gia bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ thành quả cách mạng mà Nhân dân đã giành được, nỗ lực cống hiến sức mình cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Ba là, chủ động, tích cực bồi dưỡng năng lực chuyên môn, rèn luyện phẩm chất, đạo đức, bản lĩnh chính trị
Trong một xã hội vận động và biến đổi nhanh chóng, đất nước hội nhập sâu rộng với thế giới đã và đang đặt ra yêu cầu, đòi hỏi rất cao về năng lực, chuyên môn, phẩm chất, đạo đức, bản lĩnh chính trị đối với mỗi người cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức. Do vậy, để tránh tụt hậu, đáp ứng được yêu cầu của công việc, tiến tới có đủ năng lực làm việc được trong môi trường quốc tế, các giảng viên lý luận chính trị phải chú trọng nâng tầm trí tuệ, tri thức chuyên ngành và các tri thức về khoa học công nghệ trên tinh thần đổi mới sáng tạo, hòa cùng khát vọng vươn lên của toàn dân tộc; phát huy đức tính trung thực, liêm chính khoa học; tinh thần tập thể, đoàn kết với đồng nghiệp; sâu sát thực tiễn, thực sự là người kiến trúc sư về nền tảng lý luận chính trị cho người học; giữ gìn nếp sống văn hóa trong nhà trường; v.v… Trong qúa trình đó, mỗi giảng viên phải coi việc tự học tập, rèn luyện là nhiệm vụ tự thân, là quy định bắt buộc. Học tập là con đường duy nhất để tiến bộ và phát triển. Học tập phải được coi là nghĩa vụ, là khát vọng, niềm say mê, nguồn vui để làm việc và làm người cán bộ, đảng viên tốt. Không học tập và rèn luyện sẽ bị tụt hậu, đào thải, không đáp ứng được yêu cầu về phẩm chất đạo đức và năng lực chuyên môn. Do vậy, cần xác định học tập là công việc suốt đời, “còn sống là còn phải học”. Có nhiều cách học: học ở trường lớp, học đồng nghiệp, học trong sách vở hoặc tự học.
Mỗi giảng viên phải giải quyết đúng đắn mối quan hệ giữa cá nhân và tập thể, cá nhân và xã hội, nghĩa vụ và quyền lợi, luôn đặt lợi ích của tập thể, của đất nước, của dân tộc lên trên hết và trước hết. Muốn vậy, bản thân các giảng viên và đội ngũ cán bộ quản lý trong nhà trường phải đi đầu, là tấm gương sáng về dũng cảm đấu tranh bảo vệ chân lý; tích cực tham gia bảo vệ nền tảng tư tưởng, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước; thấy đúng phải ủng hộ, thấy sai phải phê phán, kiên quyết đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí; chống lại những biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”; phê phán những quan điểm sai trái, thù địch; chống chủ nghĩa cá nhân, lối sống thực dụng và những biểu hiện tiêu cực khác.
Tóm lại, muốn cán bộ, đảng viên, giảng viên công tác giỏi, muốn sự nghiệp đổi mới tiến lên, gặt hái được nhiều thành tựu năm sau lớn hơn năm trước thì trong nhiều việc cần làm ngay, cán bộ, đảng viên, giảng viên, học viên nhất định phải học Bác tinh thần trách nhiệm, tính kiên quyết, tính nguyên tắc, lòng dũng cảm, dám nghĩ, dám nói, dám làm, dám đổi mới sáng tạo vì Nhân dân, vì Tổ quốc.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] Nguyễn Phú Trọng, Kiên quyết, kiên trì đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, góp phần xây dựng Đảng và Nhà nước ta ngày càng trong sạch, vững mạnh, Nxb CTQGST, Hà Nội, 2023, tr.466.
[2]. Hồ Chí Minh, Toàn tập, Nxb CTQGST, Hà Nội, 2011, tập 11, tr. 467.
[3] Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, Nxb CTQGST, Hà Nội, 2021, tập II, tr. 222-223.