GIÁO DỤC LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ VÀ KHƠI DẬY KHÁT VỌNG CỐNG HIẾN CHO THẾ HỆ TRẺ TỈNH QUẢNG NGÃI TRONG KỶ NGUYÊN PHÁT TRIỂN MỚI
ThS Lê Thị Hường
Giảng viên Khoa Lý luận cơ sở
Tóm tắt:Vận dụng lý luận Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục thế hệ trẻ, bài viết làm rõ tầm quan trọng của giáo dục lý luận chính trị trong việc khơi dậy khát vọng cống hiến. Khảo sát thực tiễn tại tỉnh Quảng Ngãi, tác giả phân tích các kết quả và thách thức đối với thanh niên hiện nay. Từ đó, đề xuất 5 nhóm giải pháp đồng bộ nhằm đổi mới công tác giảng dạy, định hướng lý tưởng cho thế hệ trẻ trong kỷ nguyên phát triển mới.
Từ khóa: Giáo dục lý luận; Khát vọng cống hiến; Thế hệ trẻ.
1. MỞ ĐẦU
Thế hệ trẻ là rường cột của nước nhà, là chủ nhân tương lai và là lực lượng xung kích quyết định sự thành bại của sự nghiệp cách mạng. Trong tiến trình lãnh đạo đất nước, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn đặt niềm tin sâu sắc vào thanh niên, đồng thời xác định giáo dục lý luận chính trị là nhiệm vụ chiến lược để xây dựng thế hệ trẻ vừa "hồng" vừa "chuyên". Bước vào kỷ nguyên phát triển mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, tinh thần Đại hội XIV của Đảng và Đại hội Đảng bộ tỉnh Quảng Ngãi lần thứ I (nhiệm kỳ 2025–2030) đòi hỏi phải khơi dậy mạnh mẽ khát vọng cống hiến của tuổi trẻ để phát triển quê hương bứt phá. Đối với tỉnh Quảng Ngãi mới sau sáp nhập hành chính, quản lý một địa bàn rộng lớn với 43 dân tộc anh em, công tác này càng mang tính cấp bách. Là giảng viên Khoa Lý luận cơ sở, việc nghiên cứu đổi mới phương pháp giáo dục lý luận nhằm thắp lên lý tưởng cách mạng cho thanh niên không chỉ là trách nhiệm chuyên môn mà còn là sứ mệnh chính trị sâu sắc.
2. NỘI DUNG
2.1. Cơ sở lý luận về giáo dục lý luận chính trị, chủ thể giáo dục và khơi dậy khát vọng cống hiến cho thế hệ trẻ
2.1.1. Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh
Theo lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, thanh niên là lực lượng nhạy bén với cái mới nhưng cũng là đối tượng dễ bị tác động bởi các trào lưu tư tưởng xã hội. V.I.Lênin từng nhấn mạnh, nhiệm vụ của thanh niên nói chung và Đoàn Thanh niên Cộng sản nói riêng có thể tóm gọn trong một từ: "Học", mà trọng tâm là học tập chủ nghĩa cộng sản để cống hiến cho sự nghiệp xây dựng xã hội mới. Người khẳng định lý tưởng cộng sản không phải là những công thức thuộc lòng, mà phải được chuyển hóa thành hành động thực tiễn hằng ngày của tuổi trẻ.
Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục thanh niên là một hệ thống lý luận khoa học và tràn đầy tinh thần nhân văn. Trong Di chúc thiêng liêng, Người căn dặn: "Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và rất cần thiết"[1]. Hồ Chí Minh chỉ rõ, giáo dục lý luận chính trị cho thế hệ trẻ không được giáo điều, khô khan mà phải gắn liền với thực tiễn, hướng vào mục tiêu khơi dậy tinh thần tự lực, tự cường và lòng yêu nước nồng nàn. Người yêu cầu thanh niên phải thấm nhuần tinh thần: "Đâu cần thanh niên có, đâu khó có thanh niên"[2].
Vận dụng sáng tạo các nguyên lý cơ bản đó, Đảng ta khẳng định khát vọng cống hiến của thế hệ trẻ không tự nhiên có, mà phải là kết quả của một quá trình giáo dục, rèn luyện khoa học, bền bỉ. Trong đó, giáo dục lý luận chính trị đóng vai trò là "kim chỉ nam", định hình thế giới quan và phương pháp luận khoa học. Khi thế hệ trẻ hiểu rõ bản chất ưu việt của chủ nghĩa xã hội, nắm vững quy luật vận động của lịch sử và con đường đi lên của dân tộc, họ sẽ tự khắc hình thành niềm tin vững chắc. Niềm tin ấy chính là gốc rễ thổi bùng lên khát vọng vươn mình, tinh thần trách nhiệm trước vận mệnh quốc gia và sự sẵn sàng cống hiến sức trẻ cho cộng đồng.
2.1.2. Vai trò của chủ thể giáo dục lý luận chính trị
Khát vọng cống hiến của thế hệ trẻ không tự nhiên hình thành, mà là sản phẩm của quá trình giáo dục, rèn luyện khoa học. Trong đó, chủ thể giáo dục lý luận chính trị (GDLLCT) đóng vai trò chủ đạo, dẫn dắt và định hình thế giới quan, phương pháp luận cho thanh niên. Chủ thể GDLLCT cho thế hệ trẻ bao gồm một hệ thống tích hợp:
Các cấp ủy Đảng và chính quyền địa phương: Lãnh đạo, chỉ đạo, định hướng chính trị, ban hành cơ chế, chính sách và tạo môi trường thực tiễn cho thanh niên rèn luyện.
Trường Chính trị tỉnh và đội ngũ giảng viên: Đóng vai trò là lực lượng trực tiếp truyền thụ tri thức lý luận Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ trương của Đảng; giải đáp những mâu thuẫn tư tưởng và định hướng giá trị cho người học.
Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh: Chủ thể tổ chức các phong trào hành động cách mạng, biến tri thức lý luận thành các hoạt động thực tiễn sinh động, giúp người trẻ "rèn luyện trong trải nghiệm".
Khi các chủ thể này phối hợp nhịp nhàng, GDLLCT sẽ phát huy vai trò "kim chỉ nam", chuyển hóa niềm tin khoa học thành khát vọng vươn mình và hành động cống hiến cụ thể cho quê hương.
2.2. Thực tiễn công tác giáo dục lý luận chính trị và biểu hiện khát vọng cống hiến của thế hệ trẻ tỉnh Quảng Ngãi
2.2.1. Những kết quả đạt được
Sau dấu mốc sáp nhập địa giới hành chính mở rộng, tỉnh Quảng Ngãi sở hữu lực lượng thanh niên đông đảo, đa dạng về thành phần với 43 dân tộc anh em. Dưới sự lãnh đạo của Tỉnh ủy và công tác chuyên môn của Trường Chính trị tỉnh, công tác giáo dục lý luận chính trị gắn với khơi dậy khát vọng tuổi trẻ đã đạt được nhiều chuyển biến rõ nét:
Thứ nhất, phát huy vai trò lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát và toàn diện của các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương
Với vai trò định hướng chiến lược, cấp ủy và chính quyền từ cấp tỉnh đến cơ sở tại Quảng Ngãi đã thể hiện rõ trách nhiệm chủ thể trong việc tạo nền tảng chính trị và môi trường thực tiễn cho công tác giáo dục lý luận chính trị. Những dấu ấn nổi bật thể hiện ở các phương diện:
Ngay sau khi Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ I (nhiệm kỳ 2025–2030) diễn ra và Đại hội lần thứ XIV của Đảng thành công, Tỉnh ủy Quảng Ngãi đã nhanh chóng ban hành các chương trình hành động, kế hoạch chuyên đề về công tác thanh niên. Cấp ủy các cấp đã đưa chỉ tiêu đánh giá chất lượng GDLLCT và bồi dưỡng lý tưởng cho người trẻ vào tiêu chí đánh giá, xếp loại tổ chức cơ sở đảng hằng năm; từ đó khắc phục triệt để tình trạng "khoán trắng" nhiệm vụ này cho tổ chức Đoàn hay các cơ sở đào tạo.
Đầu tư nguồn lực, xóa khoảng cách vùng miền: Nhận thức rõ thách thức của một địa bàn quản lý rộng lớn sau sáp nhập hành chính, chính quyền tỉnh đã ưu tiên phân bổ ngân sách, đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất và hạ tầng chuyển đổi số cho Trường Chính trị tỉnh cũng như các Trung tâm Chính trị. Sự quan tâm này đã tạo điều kiện để công tác giảng dạy được hiện đại hóa, giúp thanh niên ở các xã miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số có cơ hội tiếp cận tri thức lý luận bình đẳng, kịp thời như thanh niên vùng đồng bằng, đô thị.
Một điểm sáng trong công tác lãnh đạo của Quảng Ngãi là việc duy trì nền nếp cơ chế: Người đứng đầu cấp ủy, chính quyền các cấp trực tiếp gặp gỡ, đối thoại định kỳ với thanh niên. Qua các diễn đàn này, lãnh đạo địa phương không chỉ lắng nghe, tháo gỡ những khó khăn về khởi nghiệp, việc làm mà còn trực tiếp phân tích những điểm mới trong đường lối của Đảng, định hướng tư tưởng, truyền ngọn lửa khát vọng cống hiến cho tuổi trẻ. Đây chính là hình thức GDLLCT trực quan, sinh động và mang lại tính thuyết phục cao nhất.
Thứ hai, phát huy vai trò chủ thể của Trường Chính trị tỉnh và đội ngũ giảng viên trong đổi mới nội dung giảng dạy
Đảng ủy, Ban Giám hiệu Trường Chính trị tỉnh đã chỉ đạo các giảng viên chủ động tích hợp các nội dung cốt lõi của Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và các chương trình hành động của Tỉnh ủy Quảng Ngãi nhiệm kỳ 2025–2030 vào bài giảng. Các bài học phải lồng ghép sinh động thực tiễn kinh tế - xã hội của địa phương, từ sự phát triển công nghiệp tại Dung Quất đến các phong trào giảm nghèo tại vùng núi phía Tây Quảng Ngãi.
Từ sự chỉ đạo trên, về cơ bản đội ngũ giảng viên của Trường đã tích cực, chủ động thực hiện phương pháp giảng dạy gắn lý luận với thực tiễn địa phương. Các chuyên đề giảng dạy không còn lý thuyết suông mà được gắn trực tiếp với bài toán phát triển của địa phương Quảng Ngãi.
Thứ ba, phát huy vai trò của tổ chức Đoàn trong chuyển hóa lý luận thành hành động cống hiến
Công tác giáo dục chính trị tư tưởng đã thực sự chuyển hóa thành hành động cách mạng cụ thể, sinh động. Thanh niên tỉnh Quảng Ngãi, đặc biệt là trí thức trẻ và thanh niên các dân tộc thiểu số như Hrê, Xơ Đăng, Ba Na,… đã khẳng định vai trò là lực lượng rường cột, đi đầu trên mọi lĩnh vực. Cụ thể:
Trong phong trào tình nguyện và giữ gìn an ninh trật tự: Tuổi trẻ toàn tỉnh đã thành lập và duy trì hơn 150 đội hình "Thanh niên xung kích vì biên cương vững mạnh" tại các xã vùng cao và biên giới. Thanh niên các dân tộc Ba Na, Xơ Đăng tại khu vực biên giới phía Tây phối hợp chặt chẽ với lực lượng biên phòng tổ chức hơn 500 đợt tuần tra cột mốc, tham gia xóa bỏ các luận điệu tuyên tạc và ngăn chặn có hiệu quả các đạo lạ xâm nhập.
Trong chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ vào sản xuất: Phát huy tinh thần sáng tạo của kỷ nguyên phát triển mới, hơn 85% các xã, phường trên toàn tỉnh đã thành lập "Tổ công nghệ số cộng đồng" do thanh niên làm nòng cốt. Lực lượng trí thức trẻ tại các trung tâm đô thị đã hỗ trợ số hóa và gắn mã QR cho hơn 200 sản phẩm OCOP đặc trưng của đồng bào các dân tộc vùng cao, giúp đưa nông sản, dược liệu như sâm Ngọc Linh, sâm dây, quế Trà Bồng,… lên các sàn thương mại điện tử.
Trong phong trào khởi nghiệp sáng tạo: Xuất hiện nhiều tấm gương thanh niên dân tộc thiểu số dám nghĩ, dám làm, điển hình là các mô hình Hợp tác xã nông nghiệp công nghệ cao do thanh niên Hrê và Ba Na làm chủ tại các xã Sơn Hà, Ba Tơ, Đăk Hà. Các mô hình này không chỉ mang lại doanh thu hàng trăm triệu đồng mỗi năm mà còn tạo việc làm ổn định cho hàng nghìn lao động trẻ tại địa phương, góp phần giảm tỷ lệ nghèo trong thanh niên vùng đồng bào dân tộc thiểu số xuống dưới 5% trong năm qua.
Thứ tư, chủ động ứng dụng công nghệ hiện đại và đổi mới hình thức giảng dạy nhằm nâng cao tính tương tác
Nhận thức rõ sự thay đổi trong thói quen tiếp nhận thông tin của thế hệ trẻ trong kỷ nguyên số, các chủ thể giáo dục - đặc biệt là đội ngũ giảng viên Trường Chính trị tỉnh Quảng Ngãi đã chủ động chuyển đổi từ phương pháp truyền thụ một chiều sang các hình thức giảng dạy đa phương tiện và tương tác đa chiều.
Việc đưa sơ đồ tư duy (Mindmap) và video tư liệu lịch sử, thời sự vào từng chuyên đề giúp cụ thể hóa, trực quan hóa các khái niệm lý luận vốn bị xem là trừu tượng, khô khan. Qua đó, người học không chỉ ghi nhớ nhanh hơn mà còn phát triển tư duy hệ thống và khả năng phân tích logic. Bên cạnh đó, việc tổ chức các diễn đàn thảo luận trực tuyến và nhóm học tập tạo ra không gian mở, kích thích tư duy phản biện, giúp học viên tự do trao đổi, tranh luận về các vấn đề thời sự dưới sự định hướng, dẫn dắt của giảng viên. Đặc biệt, việc triển khai mô hình đồng giảng (hai giảng viên cùng tương tác trên lớp) giúp mổ xẻ vấn đề dưới nhiều góc độ tiếp cận khác nhau, giải đáp thấu đáo các góc khuất thực tiễn, từ đó nâng cao năng lực "tự soi, tự sửa", uốn nắn những nhận thức lệch lạc ngay tại lớp học.
Trong năm học 2025, 100% giảng viên Trường Chính trị tỉnh đã ứng dụng bài giảng điện tử tương tác, tích hợp được cácvideo tư liệu và kịch bản tình huống thực tế vào các môn học như Triết học Mác - Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước và Pháp luật,…Năm 2026 Nhà trường đã tổ chức thành công hơn 30 tiết giảng mẫu theo mô hình đồng giảng gắn với các chủ đề mang tính thời sự như "Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng" hay "Giải quyết mâu thuẫn xã hội ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số sau sáp nhập". Các tiết học này thu hút học viên phát biểu, tranh luận, loại bỏ hoàn toàn tình trạng "người dạy cứ nói, người học thụ động nghe".
2.2.2. Hạn chế, thách thức đặt ra trước yêu cầu của kỷ nguyên phát triển mới
Tuy nhiên, đứng ở góc độ giảng dạy lý luận, chúng tôi nhận thấy thực tiễn công tác này tại Quảng Ngãi mới vẫn đang đối mặt với những thách thức không nhỏ:
Một là, tình trạng "nhạt Đảng, khô Đoàn, xa rời chính trị" ở một bộ phận thanh niên: Trước tác động mạnh mẽ của mặt trái kinh tế thị trường và sự bùng nổ thông tin trên mạng xã hội, một số người trẻ có biểu hiện thực dụng, chỉ quan tâm đến lợi ích cá nhân, thờ ơ trước các sự kiện chính trị của đất nước. Một số học viên trẻ đi học lý luận chính trị còn mang tính đối phó, cốt để lấy bằng cấp phục vụ thăng tiến chứ chưa thực sự đam mê nghiên cứu, chưa vận dụng được kiến thức đã học vào giải quyết các vấn đề trong thực tiễn.
Hai là, đội ngũ giảng viên phương pháp giáo dục đôi lúc chưa theo kịp sự phát triển của tâm lý giới trẻ: Một số bài giảng lý luận vẫn nặng về thuyết trình một chiều, kinh viện, chưa giải đáp thấu đáo các trào lưu tư tưởng mới hoặc những mâu thuẫn nảy sinh trong thực tiễn xã hội. Điều này làm giảm tính thuyết phục và sức hấp dẫn của môn học đối với người học trẻ.
Ba là, cấp ủy cơ sở: Sau sáp nhập địa giới, một số cấp ủy tập trung nhiều vào kiện toàn bộ máy và kinh tế trước mắt nên có lúc chưa chú trọng đúng mức công tác lãnh đạo GDLLCT cho thanh niên.
Bốn là, thách thức từ địa bàn rộng lớn và đa dạng sắc tộc: Sau khi sáp nhập, trình độ dân trí và điều kiện tiếp cận giáo dục lý luận của thanh niên giữa vùng đồng bằng và vùng cao miền núi có sự chênh lệch. Việc xây dựng một chương trình giáo dục lý luận vừa đảm bảo chuẩn mực chung, vừa phù hợp với đặc thù tư duy của thanh niên đồng bằng và miền núi là bài toán khá phức tạp.
Nguyên nhân của hạn chế:
Về nguyên nhân khách quan: Trước hết, sự bùng nổ của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và không gian mạng toàn cầu đã tạo ra môi trường thông tin đa chiều, phức tạp, tác động trực tiếp hàng giờ đến tâm lý giới trẻ. Lợi dụng điều này, các thế lực thù địch, phản động liên tục đổi mới phương thức chống phá vô cùng tinh vi, xảo quyệt. Chúng tập trung sử dụng chiến lược "mưa dầm thấm lâu", đẩy mạnh các trào lưu sùng bái phương Tây, lối sống thực dụng, vị kỷ, kết hợp với việc tán phát các thông tin sai lệch, xuyên tạc lịch sử nhằm vào thế hệ trẻ. Bên cạnh đó, sau sự kiện sáp nhập địa giới hành chính rộng lớn, sự chênh lệch về điều kiện kinh tế - xã hội và mức độ tiếp cận thông tin giữa các vùng miền thuộc tỉnh Quảng Ngãi mới còn khoảng cách lớn, tạo kẽ hở cho các luồng tư tưởng tiêu cực, "đạo lạ" xâm nhập, tác động tiêu cực đến tư tưởng thanh niên vùng cao.
Về nguyên nhân chủ quan:
Một là, bản thân một số người trẻ thiếu phương pháp luận khoa học để chọn lọc thông tin, dễ bị lôi kéo bởi các quan điểm lệch lạc trên mạng xã hội. Hiện tượng học tập lý luận chính trị mang tính đối phó, thực dụng, coi nhẹ giá trị cốt lõi của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh vẫn chưa được khắc phục triệt để.
Hai là, các cấp ủy, chính quyền cơ sở ở một số vùng mới sáp nhập do phải tập trung giải quyết các bài toán ổn định tổ chức và phát triển kinh tế trước mắt, nên đôi lúc chưa chú trọng đúng mức công tác giáo dục chính trị cho thanh niên. Sự gắn kết giữa Trường Chính trị với phong trào hành động của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh chưa tạo thành một "hệ sinh thái" khép kín, bền vững để rèn luyện lý tưởng sống cho thế hệ trẻ trong bối cảnh địa bàn rộng lớn hiện nay.
2.3. Giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục lý luận chính trị và khơi dậy khát vọng cống hiến cho thanh niên Quảng Ngãi
Để thực hiện thắng lợi mục tiêu xây dựng thế hệ trẻ Quảng Ngãi có bản lĩnh chính trị vững vàng, khát vọng cống hiến lớn lao, Tác giả đề xuất 5 nhóm giải pháp chiến lược sau:
Một là, cấp ủy Đảng các cấp - từ Tỉnh ủy đến các Đảng bộ, Chi bộ cơ sở - giữ vai trò chủ thể lãnh đạo, định hướng và quyết định chất lượng, hiệu quả của công tác GDLLCT cho thế hệ trẻ. GDLLCT không thể chỉ dừng lại ở phạm vi lớp học hay nhiệm vụ riêng của các cơ sở đào tạo, mà phải được xem là một chỉ tiêu phát triển chính trị - xã hội quan trọng trong chương trình hành động hằng năm của từng cấp ủy.
Sự lãnh đạo của Cấp ủy Đảng các cấp cần được thể hiện qua việc ban hành các nghị quyết, kết luận chuyên đề về công tác thanh niên; ưu tiên nguồn lực đầu tư cơ sở vật chất, hạ tầng chuyển đổi số cho công tác giảng dạy lý luận; đồng thời quy định rõ trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy trong việc định kỳ đối thoại, lắng nghe và giải đáp những trăn trở, vướng mắc về tư tưởng của lực lượng trẻ.
Hai là, đổi mới căn bản phương pháp giảng dạy lý luận chính trị theo hướng tương tác và chuyển đổi số
Giảng viên cần kiên quyết từ bỏ phương pháp áp đặt, chuyển mạnh sang giảng dạy gợi mở, đối thoại và nêu vấn đề. Tích cực ứng dụng công nghệ số, xây dựng các bài giảng E-learning, sử dụng trí tuệ nhân tạo để thiết kế các kịch bản tình huống thực tiễn. Đưa người học vào vai trò chủ thể để tự tranh biện, tự phân tích các quan điểm sai trái, từ đó giúp thanh niên thấu hiểu bản chất khoa học của lý luận một cách tự nhiên và sâu sắc.
Đặc biệt, với mô hình đồng giảng hiện nay theo Quy định 988-QĐ/HVCTQG ngày 20/03/2026 của Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh ban hành bộ quy chế về công tác trường chính trị, giảng viên phải thể hiện sự đồng bộ, nhịp nhàng, đưa ra các vấn đề thực tiễn hiện nay để thế hệ trẻ nhìn nhận và tự giải quyết. Từ đó, giúp thế hệ trẻ có cái nhìn đa chiều về những vấn đề mới nãy sinh.
Trong mỗi chuyên đề giảng dạy, giảng viên phải cập nhật sinh động tình hình địa phương sau sáp nhập. Tổ chức nhiều hơn các hoạt động nghiên cứu thực tế, đưa học viên trẻ đến các mô hình kinh tế trọng điểm, các bản làng vùng cao đang thay da đổi thịt. Thực tiễn sinh động chính là minh chứng hùng hồn nhất cho tính đúng đắn của đường lối lãnh đạo của Đảng, từ đó khơi dậy lòng tự hào quê hương và ý thức trách nhiệm đóng góp của tuổi trẻ.
Ba là, phát huy vai trò của tổ chức Đoàn trong việc tạo môi trường hành động thực tiễn
Giáo dục lý luận phải đi đôi với thực hành. Tỉnh cần chỉ đạo Đoàn Thanh niên thiết kế các phong trào hành động cách mạng mang tính đột phá, phù hợp với xu thế phát triển như: "Thanh niên xung kích chuyển đổi số", "Tuổi trẻ Quảng Ngãi sáng tạo khởi nghiệp", "Tình nguyện vì đại ngàn xanh". Thông qua việc dấn thân vào những nơi gian khó, lý tưởng chính trị của người trẻ sẽ được tôi luyện, chuyển hóa từ nhận thức thành khát vọng cống hiến thực chất.
Bốn là, nâng cao năng lực định hướng tư tưởng và đấu tranh trên không gian mạng
Xây dựng các kênh truyền thông chính thống của tuổi trẻ tỉnh nhà trên các nền tảng mạng xã hội (Facebook, TikTok, YouTube) với nội dung hiện đại, hấp dẫn. Giảng viên lý luận chính trị phải chủ động phối hợp chặt chẽ với các lực lượng thuộc Ban Chỉ đạo về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch (Ban Chỉ đạo 35) các cấp để cung cấp luận cứ khoa học, giúp thanh niên nhận diện và chủ động phản bác các luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch. Biến không gian mạng thành môi trường giáo dục lý tưởng trực quan cho giới trẻ.
Năm là, xây dựng cơ chế giáo dục lý luận đặc thù gắn với bảo tồn văn hóa 43 dân tộc anh em
Cấp ủy và tổ chức Đoàn vùng đồng bào dân tộc thiểu số cần lồng ghép giáo dục chính trị với việc khơi dậy khát vọng thoát nghèo và giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống (văn hóa Cồng chiêng, nghề dệt thổ cẩm, các nhạc cụ dân tộc...).
Chú trọng phát hiện, đào tạo, tôn vinh các "hạt nhân" thanh niên tiêu biểu là người dân tộc thiểu số, biến họ thành lực lượng nòng cốt lan tỏa lý tưởng sống đẹp trong cộng đồng.
3. KẾT LUẬN
Giáo dục lý luận chính trị và khơi dậy khát vọng cống hiến cho thế hệ trẻ trong kỷ nguyên phát triển mới là một nhiệm vụ vừa mang tính chiến lược lâu dài, vừa có ý nghĩa cấp bách trước mắt. Đối với một địa bàn giàu tiềm năng nhưng cũng nhiều thách thức như Quảng Ngãi, vai trò của người giảng viên lý luận chính trị trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Lý luận chỉ thực sự có sức mạnh khi nó thâm nhập vào quần chúng, đặc biệt là tuổi trẻ, và biến thành hành động cách mạng. Đầu tư giáo dục lý tưởng cho thanh niên hôm nay chính là xây dựng nền móng vững chắc cho sự phát triển bứt phá của Quảng Ngãi ngày mai, góp phần cùng cả nước vững vàng tiến bước trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam.
4. TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Ban Chấp hành Trung ương (2018), Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 19/5/2018 về tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cấp chiến lược, đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ.
2. Ban Chấp hành Tỉnh đoàn Quảng Ngãi (2025), Báo cáo tổng kết công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi năm 2025, phương hướng nhiệm vụ năm 2026, Quảng Ngãi.
3. Ban Chỉ đạo Chuyển đổi số tỉnh Quảng Ngãi (2025), Báo cáo kết quả triển khai Tổ công nghệ số cộng đồng và thúc đẩy kinh tế số vùng đồng bào dân tộc thiểu số năm 2025, Quảng Ngãi.
4. Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Ngãi (2026), Kỷ yếu hội nghị phối hợp giữa lực lượng Biên phòng và Tuổi trẻ xung kích trong công tác tuần tra biên giới, bảo vệ an ninh chính trị vùng đồng bào dân tộc thiểu số, Quảng Ngãi.
5. Đảng Cộng sản Việt Nam (2026), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, NXB Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội.
6. Đảng bộ tỉnh Quảng Ngãi (2025), Văn kiện Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ I (nhiệm kỳ 2025 - 2030), Quảng Ngãi.
7. Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, Tập 5, Tập 12, NXB Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội.
8. V.I.Lênin (1977), Toàn tập, Tập 41, NXB Tiến bộ, Mát-xcơ-va.
9. Tỉnh ủy Quảng Ngãi (2026), Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng về công tác thanh niên và khơi dậy khát vọng phát triển địa phương trong kỷ nguyên mới, Quảng Ngãi.
10. Ủy ban Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam tỉnh Quảng Ngãi (2026), Báo cáo phong trào "Thanh niên Quảng Ngãi sáng tạo khởi nghiệp" và kết quả hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm OCOP vùng liên tỉnh sáp nhập, Quảng Ngãi.
[1] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, H 2011, T.5, Tr. 612, 622.
[2] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, H 2011, T.12, Tr. 613.